DEEP WEB NEDİR, NASIL GİRİŞ YAPILIR?

Deep web nedir, nasıl giriş yapılır?
  • Özkan Göçer
  • |
  • Teknoloji

Sosyal medya kullanırken, e-maillerimizi kontrol ederken, Netflix’ten dizi izlerken, forumlarda sohbet ederken ya da bir proje için araştırma yaparken interneti kullanıyoruz. İnterneti kullanarak ihtiyacımız olan web sitelerine erişim sağlıyoruz.

Ancak bazı sitelere Google’da arama yaparak kolayca ulaşırken bazılarını bulmak için doğrudan bir linke tıklamamız ya da URL’sini yazmamız, sonrasında da kullanıcı adı ve şifre girmemiz gerekiyor. Hatta bazı web sitelerine bu yollarla erişmek bile mümkün olmuyor, bu siteler farklı bir tarayıcı ve VPN kullanmayı gerektiriyor.

Peki ya bu ayrım surface web, deep web ve dark web arasındaki çizgileri belirliyorsa?

Peki, birçok kişi tarafından korkulan bir terim olan deep web’e aslında hemen her gün giriş yaptığınızı öğrenseniz tepkiniz ne olurdu?

Bu yazıda deep web ile ilgili tüm soruların cevaplarını öğrenmiş olacağınızı umuyorum.

Deep Web Nedir?

Deep web ya da derin ağ, arama motorları aracılığıyla ulaşılabilen diğer web sitelerinin aksine herkes tarafından ulaşılamayan ve tüm dünya çapında ağ (world wide web veya www) içeriklerini kapsayan bir sistemdir.

deep web nedir

Arama motorları bu içerikleri indeksleyemediği için herhangi bir kişi Google Chrome, Safari ya da Microsoft Edge gibi tarayıcıları kullanarak bu verilere ulaşamaz.

Yapılan bir araştırmaya göre internetteki bilgilerin %96’sı gibi büyük bir kısım deep web’de yer alıyormuş. Tabii ki doğruluğu tartışılır…

Konuyu daha anlaşılır hale getirmek için arama motorlarının nasıl çalıştığı konusuna kısaca değinecek olursak; Google, Yahoo ve Bing gibi arama motorları, yapay zeka ile kontrol edilirler ve sitelerdeki linkleri takip ederek sayfaları indeksler. Böylece bir arama sorgusu yaptığınızda sizin için en uygun sonuçlar karşınıza çıkar. Ancak arama motorları, deep web’de yer alan sayfalarda gezinerek linkleri takip edemez. Dolayısıyla bu sayfalara erişmek için ya bir linke tıklamanız ya da doğrudan web sitesini aratmanız gerekir.

deep web içeriği

Surface web, Google Chrome gibi tarayıcıları kullanarak ulaşılabilen ve arama motorları tarafından indekslenen tüm web sitelerini kapsar.

Deep web denince birçok kişinin aklına yasadışı eylemler gelse de aslında derin ağ üzerinde yer alan içeriklerin çoğu arama motorlarında bulabileceklerinize, yani surface web içeriklerine benzer. Bunların bir kısmını her gün farkında bile olmadan kullanırsınız:

  • E-mail hesapları,
  • Sosyal medya hesapları,
  • Online banka hesapları,
  • Tıbbi kayıtlar,
  • Online dergi abonelikleri,
  • Üniversitelerin intranet platformları,
  • Akademik ve bilimsel veri tabanları,
  • Firmaların özel veri tabanı gibi içeriklere arama motorları aracılığıyla ulaşmak mümkün değildir; çünkü bu tür özel bilgiler deep web’i oluşturur.

Birbirlerinin tamamlayıcısı olan derin ağ ile surface web arasındaki tek fark, insanların deep web’e kolayca girmesini engelleyen güvenlik katmanıdır. Oysa surface web’de yer alan içeriklere herkes rahat bir şekilde ulaşabilir.

Eğer internetteki hesaplarınıza kullanıcı adı ve şifre kullanarak giriş yapıyorsanız siz de deep web’i kullanıyorsunuz demektir.

İnternet üzerinden eriştiğiniz bilgilerin önemli bir kısmı -sosyal medya hesabı gibi- şifre girerek kimlik doğrulaması yapmanızı gerektirir. Yoksa isminizi Google’da aratan biri kolayca hesaplarınıza giriş yapabilir, hatta en özel bilgilerinize ulaşabilirdi. Arama motorları, kişisel bilgileri korumak ve gizlilik sağlamak amacıyla kimlik doğrulaması yoluyla korunan sayfaları indekslemez, böylece sadece belirli kişiler bu bilgilere ulaşabilir.

Deep Web'e Giriş Yapmak Tehlikeli Mi?

Günlük hayatınızda aslında farkında olmasanız da sık sık kullandığınız deep web, özellikle dark web ile karşılaştırıldığında oldukça güvenlidir.

deep tehlike

Derin ağda bulabileceğiniz bazı içeriklerden bahsetmiştik. Peki, siz sosyal medya hesaplarınıza giriş yaparken ya da maillerinizi kontrol ederken korkuyor musunuz? Bu soruyu muhtemelen “Hayır.” diyerek cevapladınız. Yine de bu, deep web’in tamamen güvenli olduğu anlamına gelmez.

İster özel mesajlarınız ister TC kimlik numaranız olsun, deep web’de yer alan hesaplarınız size ait birçok kişisel bilgiyi içerir. Bu değerli verileri elde ederek çıkar sağlamak isteyen biri, hesabınıza giriş yapmanın bir yolunu bulabilir. Bu açıdan baktığınızda cevabınız hala “Hayır.” mı?

Neyse ki deep web’de yer alan bilgilerinizin güvenliğini sağlamak için alabileceğiniz bazı önlemler var:

  • Güçlü şifreler oluşturun. Sizin için hatırlamak daha rahat olsa da doğum tarihiniz ya da evlilik yıldönümünüz gibi sizin için özel bir anlam ifade eden günleri içeren şifreleri tahmin etmek oldukça kolaydır. Aynı şekilde aile üyelerinin isimlerinin baş harflerinden ve 1234 gibi sıralı karakterlerden oluşan şifreleri de kullanmamalısınız. Bunun yerine büyük harf, küçük harf, rakam ve sembol kombinasyonunu içeren şifreleri tercih etmeniz gerekir. Bir şifreyi birden fazla platformda kullanmamak, şifrelerinizi başkalarıyla paylaşmamak ve yazılı olarak ortada bırakmamak da size ek güvenlik sağlar.
  • Halka açık Wi-Fi ağlarını kullanmayın. Bir kafede otururken Wi-Fi’ye bağlanarak faturanızı ödemekte bir sorun yokmuş gibi düşünebilirsiniz. Ancak bu ağlar sizi korunmasız bırakır ve bilgilerinizi kolayca ulaşılabilir hale getirir. Bu sebeple Wi-Fi’ye bağlanmak istediğinizde verilerinizi şifreleyerek online güvenliğinizi sağlayan bir VPN (virtual private network) kullanabilirsiniz.
  • Bilmediğiniz kaynaklardan gelen e-postalardaki linklere tıklamayın. Aynı durum, herhangi bir devlet kurumundan ya da kuruluşundan gelmiş gibi görünen ama e-mail adresini kontrol ettiğinizde bu kurumlarla alakasız olduğunu gördükleriniz için de geçerli. Oltalama yöntemiyle sizi kandırmaya çalışan dolandırıcılar, bu e-postaları göndererek TC kimlik numaranız gibi kişiler bilgilerinizi vermenizi isteyebilir ya da kullandığınız cihaza virüs bulaştırmak için sizi bir linke tıklamanız üzere yönlendirebilir. Bu sebeple bu tarz bir e-mail aldığınızda linklere ya da görsellere tıklamadan e-postayı silmeniz gerekir.

Deep web’i kullanırken bu tedbirleri aldığınızda kişisel bilgilerinizin güvenliğini sağlayabilir, internette daha güvenli bir şekilde vakit geçirebilirsiniz.

güvenlik

Deep web’i daha iyi anlamanız için onun oldukça küçük (yaklaşık %5) ve kısmen karanlık bir parçasını oluşturan dark web’i de bilmeniz gerekir:

Dark Web Nedir?

Dark web, yani karanlık ağ, arama motorları tarafından indekslenemeyen şifreli online içeriklerden oluşan bir sistemdir.

dark web nedir

Bu yönüyle deep web ile benzerlik taşır. Ancak dark web ve deep web terimleri zaman zaman birbirlerinin yerine kullanılsa da aslında internetin derinliklerini ifade eden bu iki kavram farklı noktalara işaret eder:

  • Deep web, arama sorgusu yaparak ulaşılamayan tüm içerikleri kapsarken dark web, derin ağın bir alt kümesini oluşturur.
  • Deep web çoğunlukla masum içeriklerden oluşsa da söz konusu dark web olduğunda içerisinde daha çok yasadışı materyaller yer alır.

Dark web, IP adresini gizleyerek sağladığı anonimlik sayesinde birçok farklı amaç için kullanılabilir. Örneğin;

  • İfade özgürlüğünün olmadığını düşünen insanlar, dark web’de yer alan forumlarda düşüncelerini rahatça belirtebilir.
  • Sosyal medya platformlarında istediği paylaşımları rahatça yapamayan kişiler, dark web’de anonim olarak vakit geçirmekten keyif alabilir.
  • Gazeteciler, kaynaklarını gizlemek için dark web’i kullanabilir.
  • Oyunseverler, sadece online satranç oynayacak olsalar bile bunu gözetlenmeden yapmak isteyebilir.
  • İran ve Kuzey Kore gibi internet erişiminin kısıtlandığı ülkelerde yaşayan insanlar, Facebook’a ya da Twitter’e girmek için dark web’den yararlanabilir.
  • İstihbarat birimleri, dark web aracılığıyla gizli bir şekilde iletişim kurabilir.
  • Kişiler, dark web etkili bir anonimlik sağladığı için yolsuzluk gibi hassas suçları kimliklerini açığa çıkarmadan ihbar etmek için bu platformu kullanabilir.

Ancak bu şekilde zararsız ve yasal aktiviteler için de kullanılabilen dark web, daha çok yasadışı aktiviteleriyle endişe uyandırır.

2015 yılında yapılan bir araştırmaya göre dark web’de bulunan içeriklerin %57’si yasal olmayan materyallerden oluşuyor.

Tor gibi dark web’e girmek için kullanılan tarayıcılar, kullanıcılara anonimlik sağladığı için dark web’de bulunan içerikleri ve sağlanan ürün ile hizmetleri kontrol etmek mümkün değildir. Bütün ödemeler Bitcoin gibi elektronik para birimleri üzerinden yapıldığı için para akışını takip etmenin de bir yolu yoktur. Durum bu şekilde olunca dark web, bazı yasal olmayan işlerin yürütüldüğü bir yer haline gelir:

  • Çalıntı bilgi: Güçlü bir parola oluşturmadığınız takdirde karşılaşabileceğiniz zorluklardan bahsetmiştik. Ortada bir güvenlik açığı varsa bazı insanlar bu durumu bilgilerinizi çalmak ve dark web’de satmak için kullanabilir.
  • Çalıntı hesap: Dark web’de hacklenmiş Netflix, Spotify, Uber ve Paypal hesaplarının satışı yapılır. Hatta Netflix hesaplarının yalnızca 1 dolara satıldığı söyleniyor.
  • Sahte belge: Dark web’de sahte kimlik, pasaport ve diploma satışı yapan siteler bulunur.
  • Sahte indirim kuponları: İnternet alışverişlerinde daha az para ödemek isteyenler için sahte indirim kuponları satan web siteleri vardır.
  • Yasa dışı maddeler: Reçeteli ilaçlar, uyuşturucu gibi yasal olmayan ilaçlar ve siyanür gibi satışı yasak olan maddeler dark web’de satılır.
  • Yasa dışı aktiviteler: Dark web’de işler düşündüğünüzden çok daha karanlık bir hal alabilir. Bazıları dark web’i insan kaçakçılığı yapmak, kiralık katil tutmak, ruhsatsız silah almak ve çocuk pornosu izlemek ya da bu görüntülerin dağıtımını yapmak için kullanabilir.

Bu örneklerde gördüğünüz gibi dark web’de zararsız içeriklerin yanı sıra suç unsuru oluşturan materyaller de yer alır.

Dark Web Tehlikeli midir?

Yasal içeriklere ulaşmaya çalıştığınızda dark web güvenli olabilir. Ancak bu durum, yasa dışı aktiviteler için geçerli değildir. Dark web’de zaman geçirirken dikkatli olmadığınızda kendinizi zor bir durumun içine sokabilirsiniz.

  • Suç öğeleri: Dark web’e sadece bir foruma üye olarak insanlarla anonim bir şekilde iletişim kurmak için girseniz bile kendinizi yanlışlıkla kötü niyetli kişiler tarafından yönetilen sitelerde bulabilirsiniz. Bu kişiler sizi tehdit edebilir, şantaj yoluyla sizden para talep edebilir.
  • Yasaları çiğnemek: Dark web’de gerçekleştirdiğiniz eylemler için size dava açılabilir. Bu sebeple karanlık ağda gezinirken yasal çizgilerin dışına çıkmamalısınız.
  • Şüpheli linkler: Deep web’de olduğu gibi dark web’de de şüpheli linklere tıklamayın. Bu linkler, bilgilerinizin çalınmasına sebep olabileceği gibi kullandığınız cihaza virüs bulaşmasına da yol açabilir.
  • Webcam hackerleri: Bugüne kadar kamerasını bantlayan insanlara karşı önyargıyla yaklaşmış olabilirsiniz. Ancak dark web’de gezinirken girdiğiniz bir site, kameranızı ya da mikrofonunuzu hackleyebilir. Böylece kötü niyetli kişiler sizi izleyebilir ve duyabilir. Bu durumun önüne geçmek için kullanmadığınız zamanlarda kameranızı bantlamak isteyebilirsiniz.

Dark web’e giriş yaptığınızda bu tür problemlerle karşılaşmamak için erişeceğiniz siteler konusunda seçici olmanız gerekir. Dark web’in sizin için tehlikeli bir hal alabileceğini unutmayın ve kendinizi korumak için güçlü güvenlik yazılımları kullandığınızdan emin olun.

Dark / Deep Web’e Nasıl Girilir?

Google’ı ya da Yandex’i kullanarak sadece surface web’e erişim sağlayabileceğinizi daha önce belirtmiştik. Ancak günümüzde birçok internet kullanıcısı, surface web’de ulaşamadığı içerikleri bulmak ya da sadece meraklı olduğu için dark web’e giriş yapmak ister. Siz de internetin derinliklerine ulaşmak istiyorsanız bunun için Tor (The Onion Router) isimli tarayıcıyı bilgisayarınıza kurmanız gerekir.

tor

Tor, Amerikan Ordusu tarafından anonim olarak iletişim kurmayı sağlayan bir tarayıcı olarak oluşturuldu. Böylece gizli görüşmeler sağlanıyordu. Ancak son yıllarda daha çok kara borsa, çalıntı kredi kartları, yetişkinlere yönelik içerikler, korsan yayınlar ve uyuşturucu satışı gibi yasal olmayan aktiviteler için kullanılmaya başlandı.

Tor, internetin derinliklerine daldığınızda IP adresinizi gizleyerek ihtiyacınız olan anonimliği size sağlar. Sinyalleri kurulu olduğu diğer bilgisayarlar arasında yansıtarak aktaran bir sisteme sahiptir. Böylece, internet aktivitelerinizin izi sürülemez.

Dark web’de yer alan sitelerin uzantısı .com, .net, .org gibi alışkın olduklarımız değil, .onion’dur. Ek olarak burada yer alan sitelerin kullanıcı dostu domainleri yoktur ve web siteleri tasarım anlamından yetersiz ve anlamsız bir görüntüye sahiptir.

Ancak Tor’u kullanmanın alışkın olduğunuz diğer tarayıcıları kullanmaktan daha zor olduğunu bilmeniz gerekir. Web sitelerinin domainleri anlamlı sözcüklerden değil, genellikle rastgele yan yana gelmiş harflerden ve rakamlardan oluşur. Üstelik, dark web’de yer alan web sitelerinin URL’leri düzenli olarak değiştirilir. Bir indeksleme ve sıralama sistemi de olmadığı için aradığınız içeriğe ulaşmanız zor olabilir. Bu noktada işinizi kolaylaştırmak için Hidden Wiki, Ahmia ya da Grams gibi dark web’e özgü arama motorlarından faydalanabilirsiniz.

tor2

Tor’u kullanırken aklınızda bulundurmanız gereken birkaç nokta var:

  • Kullandığınız cihaza VPN kurun ve Tor’u kullanmaya başlamadan önce mutlaka etkinleştirin.
  • Dark web’e giriş yapmak için kullanacağınız cihazdaki antivirüs programlarını güncelleştirin.
  • Tor’u ve Tor uygulamalarını güncel tutun.
  • Tor’a giriş yapacağınız cihazın işletim sisteminin son sürümünü kullandığınızdan da emin olun.
  • Tor’u kullanırken kimliğinizin açığa çıkmaması için yeni bir mail adresi oluşturun.

Dark web’e giriş yaparken bu noktalara dikkat ettiğinizde daha güvenli bir şekilde hareket etmiş olursunuz.

Yine de surface web’in dışına çıktığınızda unutmamanız gereken önemli bir konu var: Dark web’e giriş yapmak suç olmasa da burada bulunan bazı kaynaklardan yararlanmak suç unsuru sayılır ve size dava açılmasına, hatta tutuklanmanıza sebep olabilir. Bu nedenle ne amaçla dark web’e giriş yapmış olursanız olun, yasaların izin verdiği şekilde hareket edin.

Yazıyı özetlememiz gerekirse;

  • Deep web ve dark web yanlışlıkla birbirinin yerine kullanılsa da aslında farklı anlamlara gelir. Google Chrome ya da Safari gibi tarayıcılarda arama sorgusu yaparak ulaşabileceğimiz içeriklerin tümü surface web’i oluştururken geri kalan kısım deep web’dir.
  • Kullanıcı adı ve şifre kullanarak giriş yaptığınız her site, aslında deep web’de yer alır.
  • E-mail hesaplarınıza ve internet bankacılığına deep web aracılığıyla ulaştığınızı düşünecek olursak, derin ağın çoğunlukla güvenli olduğunu söyleyebiliriz. Yine de deep web’e giriş yaparken güvenilir olmayan Wi-Fi ağlarını kullanmamaya ve güçlü şifreler oluşturmaya dikkat etmeniz gerekir.
  • Dark web ise deep web’in küçük bir kısmını oluşturan ve yine geleneksel arama motorları aracılığıyla ulaşılamayan bir platformdur.
  • Bazıları dark web’i ifade özgürlüğü için bazıları ise yasadışı eylemlerini gizli bir şekilde yürütebilmek için kullanır.
  • Deep web’e ve dark web’e giriş yapmak için Tor isimli tarayıcıyı kullanmanız gerekir. Gerekli önlemleri aldığınızda Tor sayesinde dark web’de bile güvenli bir şekilde gezinebilirsiniz.

Deep web ile ilgili ilginç saptamaların yer aldığı videoya da göz atabilirsiniz.

Deep web nedir, nasıl giriş yapılır? Konu başlığı ile ilgili düşüncelerinizi paylaşın!