VPN Nedir? Nasıl Kullanılır?
  • Özkan Göçer
  • |
  • Teknoloji

VPN, internet teknolojileri ve dijital çağın gelişimiyle birlikte sık sık duyduğumuz kavramlardan biri olarak karşımıza çıkıyor. Genellikle internet sitelerine erişim engeli gelmesiyle başvurulan yöntemlerden biri olsa da daha farklı kullanım amaçlarına da sahip. Peki, VPN nedir, kullanıcılara ne gibi avantajlar sunar ve nasıl kullanılır?

VPN Nedir?

Öncelikle VPN açılımından bahsederek bu soruya cevap verelim. Virtual Private Network, bu teknolojinin açılımıdır. Türkçesi ise “sana özel ağ” anlamına tekabül eder. VPN, internet evreninde gönderdiğiniz veya aldığınız tüm verileri gizleyebilen özel bir tünel gibidir. Tünele benzettiğimiz bu ortam, bilgilerinizi internet servis sağlayıcınızdan arama geçmişinizi izlemek isteyen reklam verenlerden ve verilerinizi çalmak isteyen kötü niyetli kişilerden gizli tutar. Ayrıca da başka bir yerde (ülkede veya farklı bir coğrafyada) sizi çevrimiçi gibi gösterebilir.

Amacı Nedir?

VPN'in amacı, daha özgür bir internet ortamı yaratmaktır. Kullanıcılar, VPN aracılığıyla kişisel bilgilerini gizleyebilir. Kişisel bilgilerin korunması konusu, internet dünyasında oldukça önemlidir. Üçüncü kişilerin öğrenmemesi gereken mühim bilgilerin karşı tarafa geçmesi, VPN ile önlenebilir. Kişisel gizliliğe verdiği önemin yanı sıra erişim engeli olan internet sitelerine de girmek için sıklıkla kullanılan bir teknolojidir.

VPN, aynı zamanda dosya indirmenin yasak olduğu sitelere bağlanıp indirme işlemi yapma imkanı da verir. Dosya ve veri indirme amaçlı da kullanılan bir yöntemdir. Dolayısıyla VPN'in amacını gizlilik, güvenlik ve daha özgür bir internet deneyimi vaat etmesi olarak özetleyebiliriz.

VPN Türleri Nelerdir?

Uzaktan Erişim ve Siteden Siteye olmak üzere iki temel VPN türü vardır.

Uzaktan erişim VPN, kullanıcıların uzaktaki bir ağa bağlanmalarına imkan veren bir yöntemdir. Uzaktan erişim yöntemi, genelde bölgesel ve yerel kısıtlamalarda kullanılan ev tipi bir VPN metodudur.

Siteden siteye VPN ise daha çok profesyonel amaçlı kullanımlar içindir. Bir şirketin başka bir coğrafyada/bölgede bulunan şirketin ağına bağlanma imkanı verir. Bu metot, yönlendiriciden yönlendiriciye ismiyle de bilinir. Farklı konumlardaki iki ağ, kimlik doğrulama işleminin ardından birbirleriyle hızlı ve güvenli bir şekilde iletişime geçebilir.

Bahsettiğimiz bu iki VPN çeşidi, altyapılarını muhtelif VPN güvenlik protokollerinden alır. Şimdi güvenlik protokollerinden bahsedelim:

  1. PPTP: Point-to-Point Tunneling Protocol (noktadan noktaya) anlamına gelir ve Microsoft tarafından 90'larda dizayn edilmiş bir VPN teknolojisidir. Yüksek hızları nedeniyle coğrafi olarak daraltılmış içerik akışı gerçekleştirmek isteyenler için oldukça popülerdir.
  2. L2TP/IPSec: L2TP / IPSec, temelde PPTP protokolünün bir uzantısıdır; temel fark, çift programlama paradigması kullanmasıdır. PPP bağlantısı ve IPSec şifrelemesine sahip olan bu protokol, ek bir şifreleme katmanı sağlar.
  3. IPSEC: IPSec, bir IP üzerinde dolaşımda olan içerikleri şifrelemek için kullanılır. İletişim sürecini şifreleyebilme özelliği sebebiyle kullanım oranı fazla olan bir protokoldür.
  4. IKEv2: IPSec tabanlı hızlı ve güvenli olan IKEv2 ağ değişikliklerini iyi yönetir. Mobil cihazlarda
  5. OpenVPN: Açık kaynaklı olan OpenVPN, güvenlidir ve birçok platformda etkili bir çalışma grafiğine sahiptir. Farklı bağlantı noktaları ile kusursuza yakın bir şekilde çalışması, en popüler protokol türlerinden biri olmasına sebebiyet vermiştir.
  6. SSTP: Microsoft tarafından tanıtılan SSTP, AES şifrelemesi ile yapılandırıldığından PPTP'ye göre daha güvenilir olarak bilinmektedir.

VPN Nasıl kullanılır?

VPN kullanarak internete girmek için öncelikle bir VPN programı/uygulamasına sahip olmalısınız. Neyse ki eskiye göre VPN uygulama sayısında artış oldu ve kullanıcılar, farklı uygulamalardan birini tercih edebiliyor. Siz de güvenilir VPN uygulamalarından birini cihazınıza indirerek rahatlıkla internete girebilirsiniz.

VPN uygulamaları, mobil cihaz veya desktop bilgisayara uyumludur. Bu iki ortam üzerinden de VPN uygulamasını kullanabilirsiniz. Ayrıca da chrome ve opera gibi tarayıcıların içinde otomatik olarak yer alan VPN servislerini de sadece tek bir tıkla aktif hale getirerek VPN ile internete bağlanabilirsiniz.

VPN'in Avantajları neler?

VPN kullanıyorsanız, farklı avantajlardan da yararlanabilirsiniz. Peki, VPN'in ne gibi avantajları olabilir? İşte cevabı:

  • Belirli web sitelerinin kilidini açmanıza ve filtreleri atlamanıza izin verir.
  • Özgür ve sansürsüz bir internet deneyimi edinirsiniz.
  • Çevrimiçi gizliliğinizi koruyabilirsiniz.
  • Gizli kalması gereken bilgilerinizi VPN ile muhafaza edebilirsiniz.
  • Kısıtlandırılmış web sitelerinde daha hızlı bir deneyime sahip olabilirsiniz.
  • Dosya indirmenin mümkün olmadığı güvenli siteleri ziyaret edebilir ve gerektiğinde dosya indirebilirsiniz.

VPN, günümüzün en önemli internet kavramlarından biridir. Hem kullanıcılara anonim olma imkanı verir ve hem de kimlik bilgilerini saklama fırsatı sunar. VPN ile daha fazla siteye giriş yapabilir ve bilgiye güvenli bir şekilde ulaşabilirsiniz.

VPN'in zararı var mı?

VPN'in avantajları olduğu gibi dezavantajları da olabiliyor. VPN kullanacaksanız, dezavantajlarını da göz önünde bulundurmayı ihmal etmemenizi öneririz. VPN'in potansiyel dezavantajlarından bazılarını sıraladık:

  • VPN'in zararlarından biri bağlantı hızında düşüklüğün yaşanması ihtimalidir. Veriler, doğru web sitesine gitmeden önce başka bir konuma yönlenir. Bu da erişim hızında az da olsa bağlantı düşüşleri yaşatabilir.
  • Eğer kullanılan VPN'in sınırlı sağlayıcısı varsa da hızda düşüşler olabilir. Çünkü herkesin aynı kaynağa yüklenmesi, internet hızında düşüşler meydana getirebilir. Ancak kendi bölgenize yakın sunuculara bağlandığınızda hız sorunu genellikle çözülür.
  • Bazı şirketler ve ülkeler, VPN kullanımını desteklemez. Bu da önemli bir dezavantaj sayılabilir.

Dolayısıyla VPN'in zararı var mı sorusuna internet kullanımını zorlaştırıcı ya da yavaşlatıcı etkenleri örnek olarak gösterebiliriz.

VPN Kullanımındaki Sorunlar ve Riskler Nelerdir, güvenilir mi?

VPN kullanımı ile ilgili güvenlik endişeleri de geçerliliğini koruyor. Bu konuda da kullanıcıların dikkatli olmaları gerekiyor. VPN'in temel amacı, güvenli bir internet deneyimidir. Ancak bazı internet siteleri, güvenilir olmayabilir. VPN ile bağlandığınızda kişisel verilerinizin korunduğunu düşünüyor olabilirsiniz. Fakat giriş yaptığınız internet sitesi, kötü niyetli yazılımlar saklıyor olabilir. Dolayısıyla VPN ile bağlansanız da giriş yaptığınız sitenin güvenilir olduğundan mutlaka emin olun.

Bazı VPN şirketleri de bilgilerinize göz dikebilir. Elbette her VPN servisi, sizin kişisel bilgilerinizi kimseyle paylaşmadığını söyleyecektir. Ancak bundan ne kadar eminsiniz? Bu yüzden kullandığınız VPN programının güvenli olduğundan da emin olmanız son derece önemlidir.

Cep telefonu VPN nedir?

VPN ilk zamanlar, desktop masaüstü bilgisayarlar için geliştirilen bir uygulamaydı. Fakat zamanla mobil teknolojilerin hızlanmasıyla mobil için geliştirilen VPN uygulamaları da ortaya çıktı. İnternet kullanıcılarının birçoğu mobilden yani cep telefonlarından web sitelerini ziyaret ettiği için farklı cep telefonu VPN uygulamaları hayatımıza girmiş durumda.

Cepten –mobilden- yasaklı sitelere giriş yapmak veya internette anonim olarak gezinmek için farklı mobil VPN servisleri mevcut. Örnek vermek gerekirse Express VPN, Nord VPN, Surfshark gibi farklı mobil VPN uygulamaları ile cepten kesintisiz VPN deneyimleri yaşanabiliyor. Bunlara ek olarak güvenirliliğine emin olduğunuz daha farklı cep telefonu VPN servisleriyle de anonim olarak internette gezinebilirsiniz.

VPN: İnternet ve Bilgi Güvenliği İçin Önemli Bir Adım

Günümüzde birçok kullanıcı internete girdiğinde çevrimiçi gizlilik konusunda daha fazla endişe duymaya başladı. Özellikle sosyal medya algoritmaları ve dijital ortamlar, internette izlendiğimiz hissine kapılmamıza neden oluyor. Ancak bu konuda kullanıcıların yüreğine su serpen önemli bir uygulama olan VPN, daha güvenilir ve daha rahat bir internet deneyimi vaat ediyor.

Gerekli güvenlik önemlerini almak ve anonimlik için VPN iyi bir seçenek olabilir; fakat yine de doğru bir VPN kullanımı için bilinçlenmekte fayda var. Zira VPN ile güvenilir internet deneyimleri elde etmek için VPN servislerini iyi tanımak gerekiyor.