PHP NEDİR, PHP İLE NELER YAPILABİLİR?

PHP Nedir, PHP ile Neler Yapılabilir?

Bu yazımda Dünya'nın en çok tercih edilen web programlama dili olan PHP (Hypertext Preprocessor)'nin ne olduğu ve PHP ile neler yapılabileceği ile ilgili kısa bilgiler vermeye çalıştım. Umarım yeni başlayanlar için "başlangıç rehberi" niteliğinde olmuştur.

PHP Nedir?

PHP açılımı (Hypertext Preprocessor) olan, Dünya genelinde çok sık kullanılan ve oldukça işlevsel bir web programlama dilidir. Derleme süreci olmadan çalışır, açık kaynak kodlu ve ücretsiz bir web yazılım dilidir. PHP ilk olarak 1995 yılında Rasmus Lerdorf tarafından “kişisel web sayfalarını dinamikleştirmek” için Personal Home Page (Kişisel Anasayfa) adıyla tanıtılmıştır.

Geliştirilme süreci. Daha sonra, şimdiki Zend Teknolojinin kurucuları olan iki programcı tarafından Zend çekirdek yapısı kullanılarak geliştirilmiş ve ismi Hypertext Preprocessor (Hiper Metin Önişlemcisi) olarak değiştirilmiştir. En güncel sürümü 7+ olarak bilinir.

PHP Nasıl Çalışır?

PHP için derleme süreci olmadan, yorumlanarak çalışır demiştik. Peki bu ne demek?

php nasıl çalışır

Makine dilinde compile (derleme) “anında” ve “önceden” olmak üzere iki şekilde yorumlanır.

Mesela C, C ++, delphi, go, pascal gibi programlama dilleri derlenerek çalışırken, PHP, javascript, python gibi programlama dilleri betik olup bekleme süreci olmadan (derlenmeden) yani yorumlanarak çalışır.

Linux ile mükemmel uyum. PHP, hemen hemen tüm işletim sistemleri ve web sunucularında çalışabilir olmasına karşın, en verimli sonucu alabilmek MYSQL veritabanı ve linux işletim sistemi ile çalıştırıldığında mümkün olabilmektedir.

PHP Nasıl kullanılır?

PHP sunucu taraflı çalışan bir altyapıya sahip demiştim dolayısıyla kullanabilmek için sanal sunucu diğer adıyla localhost dediğimiz ortamı sağlamamız gerekiyor.

Öncelikle sanal hosting oluşturun. Bilgisayarımıza XAMPP (ben bunu kullanıyorum) veya MAMP gibi programların yardımıyla sanal hosting (localhost) oluşturduktan sonra, başlamak için bir text editöre ihtiyacımız olacaktır. Eğer yeni başlıyorsanız Notepad++ veya Sublimetext gibi basit text editörleri tercih edebilirsiniz.

Kendinizi geliştirdikten sonra PHP Storm gibi IDE destekli gelişmiş editörlere geçiş yapabilirsiniz.

PHP ile neler yapılabilir?

PHP ile her tip web projesi geliştirilebilir diyebiliriz. Açık kaynak kodlu oluşu, sunduğu sayısız API ve Framework kaynakları ile hayal gücünüze zirve yaptırabilecek projeler geliştirilebilir.

php ile neler yapılabilir

  • İçerik yönetim sistemleri.
  • Dinamik web siteleri / sayfalar.
  • Forum sayfaları.
  • Veri depolama ve otomasyon yazılımları.
  • JPG, PDF, XML, CSV gibi gelişmiş dosya formatlarını okutma, düzenleme, aktarma, yazdırma vb. işlemleri.
  • Neredeyse sınırsız web tabanlı uygulama modülleri geliştirilebilir.
  • Kaliteli url yapıları oluşturmanızı, bu sayede eşsiz SEO uyumlu link yapıları oluşturmanızı sağlar
  • Anket sayfaları oluşturabilirsiniz.
  • E ticaret, sosyal medya platformları ve online oyun sayfaları gibi dev platformlar / projeler inşa edebilirsiniz.

Liste uzayabilir. Yapılabileceklerin sayısı çok daha fazla olabilir ancak PHP’nin ne kadar kapsamlı olduğunu ve çok büyük projeleri sırtlayabildiğini görebilmeniz açısından bu örneklerin yeterli olduğunu varsayabiliriz.

PHP ile yapılan siteler / projeler. Nitekim Facebook, Wikipedia, Wordpress, Yahoo!, Tumblr, iStockPhoto, Flickr, Baidu, Digg, Canva gibi dev platformlar, PHP altyapısı ile kodlanmış ve geliştirilmektedir.

Neden PHP, Avantajları nedir?

PHP’nin en sık tercih edilme sebeplerinden bir kaçı ise, oldukça kullanışlı/işlevsel ve açık kaynak kodlu oluşudur. Aslında PHP’yi tercih etmek için bir hayli çok sebep var, bunlardan bir kaçı ise şöyle sıralanabilir;

neden php

  • Açık kaynak kodludur, bu sayede sürekli geliştirilebilir.
  • Ücretsizdir, her kesim tarafından tercih edilebilir.
  • Kolay kurulumu ve en basit editörlerle bile yazılabiliyor olması oldukça avantajlı bir durumdur.
  • Oldukça popülerdir zira Twitter, Facebook ve Wikipedia gibi Dünyanın en çok trafik alan markaları tarafından da tercih edilmektedir.
  • HTML ile tam uyum içerisinde çalışır bu sayede Front-end tarafı ile proje geliştirmek kolaylaşır.
  • Öğrenimi diğer programlama dillerine nazaran daha kolaydır.
  • Oldukça işlevseldir ve performanslıdır. Diğer programlama dilleri ile yapılabilecek hemen her projenin PHP ile yapılabilmesi mümkündür.
  • Oldukça gelişmiş yapısı ile masaüstü yazılımdan, NNTP, IMAP, POP3, COM vb. portlara kadar müdahale edilebilir.
  • Doğru kullanıldığı takdirde çok az sorun yaşayabileceğiniz bir programlama dilidir.
  • Laravel, CodeIgniter, Symfony gibi çok gelişmiş kütüphaneleri sayesinde iş yükünü azaltmak ve üst düzey güvenlik önlemleri alabilmek gibi birçok avantaj sağlar.
  • Neredeyse tüm veri tabanları (Oracle, Sybase, MSSQL, MySQL, DB2 vs.) ile çalışabilir.
  • Birçok dosya formatı okuma/yazma işlemi konusunda başarılıdır.
  • Modüler altyapısı sayesinde XML, JSON gibi birçok veri değişim formatlarını destekler ve uyumlu olarak çalışır.

Peki PHP'nin Dezavantajları yok mu?

Dezavantajlar da mevcut. Her ne kadar kişiye göre değişebiliyor olsa da PHP’nin genel anlamda birkaç dezavantajı mevcut.

  • Sürüm uyuşmazlığı sorunları yaşanabiliyor.
  • Gözden kaçabilecek birkaç basit hatalar saatlerce çözülmesi zor sorunlar haline gelebiliyor. Bu basit hataların başını ne yazık ki noktalı virgül (;) çekmektedir.
  • Yine yapılabilecek hataların diğer kod sayfalarını etkileyerek problemler zinciri oluşturabiliyor. Hele de kapsamlı projelerde bu hataları ayıklamaya çalışmak “labirentten çıkmaya çalışan fare” gibi hissettirebilir diye duymuştum. : )
  • Güncelleme işlemi web sunucusu üzerinden “eş zamanlı olarak” yapılır, bu durum can sıkıcı olabiliyor.
  • Yoğun kod bloglarında tepkime süreleri gecikebiliyor. Aslında doğrudan dezavantaj sayılmaz zira birçok programlama dilinde benzeri sorunlar yaşanabiliyor.

PHP Nasıl öğrenilir?

PHP ile ilgili birçok video, kitap ve dokümantasyon kaynak mevcut. Eğer başlamaya karar verdiyseniz Tayfun Erbilen kursunu tavsiye edebilirim.

Kendisi uzun süredir takip ettiğim yeteneklerden biridir. Hatta var olan bilgilerimi tazelemek ve yeni şeyler öğrenmek için udemy kursunu satın almıştım. Çok temiz ve akıcı bir anlatım dili olsa da küçük bir dipnot iletmek isterim. PHP'yi hiç bilmiyorsanız, dersleri dinlerken “onu sen şimdi niye öyle yaptın tayfun başkan yaaa” diyebilirsiniz. : ) Yapacak çok fazla bir şey yok adam işinin ehli, tutamıyorsunuz, akıyor...

Şaka bir yana ilk zamanlar biraz zorlanabilirsiniz ancak kurs çok iyi, tavsiye ederim.

Yukarıdaki videoya göz atarsanız, çok uygun rakamlarla çok iyi eğitimler alınabildiğini fark edeceksiniz. Bu arada kesinlikle reklam vs. değil birbirimizi hiçbir şekilde tanımayız. Uzun süredir çizgisini bozmayan, insanların yararlanmaları için kaynaklar ürettiği özellikle de gençleri teşvik edici organizasyonlar / eğitimler düzenlediği (bkz: prototürk) için hoşuma giden bir kişilik, yaygınlaşması için küçük de olsa desteğim olsun istedim.

Eskiden PHP için yeterli yerel kaynak yoktu ama Tayfun Erbilen gibi genç yaşta iyi işler çıkarabilen web geliştiriciler sayesinde ülkemizde yaygınlaşmaya ve sevilmeye başladı. Başarılarının devamını diliyorum…

PHP Öğrendiğinizde neler yapabileceksiniz?

Hayal gücünüze bağlı. Başta da bahsettiğim gibi PHP ile hayal gücünüzü zorlayacak birçok projeyi hayata geçirebilirsiniz. B2B'ler B2C'ler, E-ticaret platformları, online oyun sayfaları vb. gibi kapsamlı projeler yapabileceksiniz. Tabii ki bunların bir kısmını yapabilmeniz için ciddi deneyim ve bilginizin olması gerekiyor. Yeterli zaman ve deneyimle her şey mümkün.

Son söz;

Eğer web tasarım veya web programlama alanları ilginizi çekiyor bu alanlarda ilerlemek istiyorsanız PHP öğrenilmesi diğer programlama dillerine nazaran daha kolay, kapsamlı ve işlevsel bir programlama dili olarak öğrenilebilir.

PHP ile neler yapabileceğiniz konusu ise tamamen kendinizi geliştirebilmeniz ve hayal gücünüzle ile alakalıdır.

PHP Nedir, PHP ile Neler Yapılabilir? Konu başlığı ile ilgili düşüncelerinizi paylaşın!